ایران در جنگ تمامعیار با غرب: تحلیل اظهارات اخیر رئیسجمهور پزشکیان
در دنیای پرتلاطم سیاست بینالملل، ایران بار دیگر در کانون توجهات قرار گرفته است. در تاریخ ۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در اظهاراتی صریح اعلام کرد که کشورش در حال مواجهه با یک "جنگ تمامعیار" با ایالات متحده، اسرائیل و اروپا است. این سخنان که در میان تنشهای فزاینده منطقهای بیان شده، نشاندهنده عمق بحرانهای جاری در روابط ایران با غرب است. در این مقاله، به بررسی زمینههای این اظهارات، پیامدهای احتمالی و تأثیر آن بر سیاست داخلی و خارجی ایران میپردازیم.
زمینههای تاریخی و فعلی تنشها
ایران از دههها پیش با تحریمهای شدید اقتصادی روبرو بوده که عمدتاً از سوی ایالات متحده و متحدانش اعمال شده است. این تحریمها، که به دلیل برنامه هستهای، حمایت از گروههای شبهنظامی و مسائل حقوق بشری وضع شدهاند، اقتصاد ایران را تحت فشار قرار دادهاند. اخیراً، با تشدید درگیریها در خاورمیانه، از جمله عملیات نظامی اسرائیل علیه حماس و حزبالله، ایران خود را در موقعیتی دفاعی میبیند. پزشکیان در سخنرانی خود تأکید کرد که این مقابله نه تنها اقتصادی، بلکه سیاسی و نظامی است و ایران باید برای دفاع از منافع خود آماده باشد.
علاوه بر این، مانورهای موشکی اخیر ایران که در ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵ برگزار شد، نگرانیهای اسرائیل و غرب را افزایش داده است. این مانورها، که شامل آزمایش موشکهای بالستیک بود، به عنوان آمادهسازی احتمالی برای درگیریهای آینده تفسیر شدهاند. همچنین، گزارشها نشان میدهد که ایران اولویت خود را بر تولید موشکهای بالستیک قرار داده تا در برابر تهدیدات خارجی مقاومتر شود. این اقدامات در حالی صورت میگیرد که بودجه دولت ایران برای سال آینده با چالشهای جدی روبرو است و ارزش ریال به پایینترین سطح تاریخی خود رسیده.
پیامدهای داخلی: چالشهای اقتصادی و اجتماعی
در داخل ایران، این اظهارات میتواند تأثیرات دوگانهای داشته باشد. از یک سو، ممکن است حمایت عمومی از دولت را افزایش دهد، به ویژه در میان طرفداران سختگیر که غرب را دشمن اصلی میدانند. از سوی دیگر، با توجه به مشکلات اقتصادی مانند تورم بالا و بیکاری، مردم عادی ممکن است از تشدید تنشها نگران شوند. اخیراً، جنبشهای اعتراضی علیه اعدامها و سرکوب سیاسی ادامه داشته و در ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵ به نقطه عطفی رسیده است. دولت ایران در حالی که قوانین اجتماعی مانند حجاب را تا حدی آسانتر کرده، سرکوب مخالفان سیاسی را شدت بخشیده تا ثبات داخلی را حفظ کند.
چشمانداز بینالمللی و ریسکهای آینده
در سطح بینالمللی، این سخنان میتواند به تشدید بحران در خاورمیانه منجر شود. گزارشها حاکی از آن است که منطقه در آستانه بحران جدیدی است، جایی که اسرائیل ممکن است برای خلع سلاح حماس و کاهش تهدید موشکی ایران اقدام کند. همچنین، عملیات سوریه علیه داعش که با ائتلاف جهانی هماهنگ است، میتواند ایران را در موقعیت پیچیدهتری قرار دهد. اگر تنشها ادامه یابد، احتمال بازگشت به مذاکرات هستهای کمرنگتر شده و ریسک درگیری مستقیم افزایش مییابد.
در نهایت، اظهارات رئیسجمهور پزشکیان نشاندهنده استراتژی دفاعی ایران در برابر فشارهای خارجی است. با این حال، برای خروج از این بحران، دیپلماسی و گفتگوی سازنده ضروری به نظر میرسد. آیا ایران و غرب میتوانند به توافقی برسند یا تنشها به اوج خود خواهند رسید؟ زمان پاسخ این سؤال را خواهد داد. این موضوع نه تنها برای ایران، بلکه برای کل منطقه خاورمیانه حیاتی است.
